Zagadkowy ptak na monecie Chrobrego
24 czerwca 2026, 13:52Najbardziej znana z polskich monet, z najstarszym zachowanym w oryginale zapisem nazwy „Polska". I najbardziej kontrowersyjna. A tym, co od dekad budzi spory wśród specjalistów jest... ptak. Wbrew temu co zwykle myślimy, wcale nie musi być to orzeł. Bo denar Bolesława Chrobrego z napisem Princes Polonie, powstały około roku 1000, w związku ze zjazdem gnieźnieńskim nie jest zwykłym środkiem płatniczym, a manifestem politycznym i religijnym.
Kapłan okazał się... kobietą
12 sierpnia 2016, 11:34Po przeprowadzeniu dokładnych analiz okazało się, że mumia kapłana Hor-Dżehutiego, która znajduje się w Muzeum Narodowym w Warszawie, kryje pod zwojami bandaży… ciało kobiety.
Naukowcy zbadali, kiedy w Polsce najłatwiej o kolizję z łosiem
11 lutego 2021, 05:26Jeszcze dekadę temu łosie występowały niemal wyłącznie na wschodzie Polski; dziś można je spotkać niemal w całym kraju. Ich najbardziej liczne populacje nadal są obecne w Polsce wschodniej i północno–wschodniej. Wypadkom drogowym z udziałem łosi przyjrzeli się naukowcy z Instytutu Biologii Ssaków PAN, Uniwersytetu w Białymstoku i Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie.
Wiemy, kim byli chrześcijanie w pogańskim Wilnie
15 lipca 2026, 13:25Przed przyjęciem chrztu przez Litwę w 1387 roku Wilno uchodziło za miasto pogańskie. Jednak w centrum miasta, przy ulicy Bokšto, odkryto cmentarzysko funkcjonujące od drugiej połowy XIII do XIV wieku, na którym praktykowano pochówek szkieletowy zgodny z tradycją chrześcijańską. Zmarłych układano na wznak, na osi wschód–zachód, a w ich grobach archeolodzy znaleźli krzyże i enkolpiony (relikwiarze). Ponad pięćset zachowanych grobów wiąże się z tzw. civitas Ruthenica, dzielnicą ruską wzmiankowaną w kronice Wiganda z Marburga z 1383 roku. Naturalnym jest więc pytanie o pochodzenie tamtejszej ludności. Czy byli to migranci, czy też populacja miejscowa, która przyjęła prawosławie.
Megalityczne pochówki... chrześcijan
11 października 2016, 05:14Dziesięć monumentalnych grobowców z kamiennymi obstawami sprzed blisko tysiąca lat odkopali archeolodzy w Sasinach (woj. podlaskie). Mimo że formą przypominają neolityczne grobowce - to pochowano w nich chrześcijan - poinformował PAP archeolog dr Michał Dzik.
Powiedz prawdę, bo użyję magnesu
8 września 2011, 08:42Jak skłonić kogoś, by powiedział prawdę? Jeśli perswazja nie pomoże, nie trzeba załamywać rąk, bo znając kogoś o odpowiedniej specjalności, można wytoczyć ostateczną broń przeciwko kłamstwu – aparat do przezczaszkowej stymulacji magnetycznej. Estońscy naukowcy Inga Karton i Talis Bachmann z Tartu Ülikool zauważyli, że indukowanie przez zmienne pole magnetyczne przepływu prądu w neuronach lewej grzbietowo-bocznej kory przedczołowej utrudnia kłamstwo.
Rośliny słyszą zapylaczy i modyfikują swoje zachowanie
22 maja 2025, 11:00Ewolucja roślin i ich zapylaczy jest zwykle badana pod kątem sygnałów optycznych i chemicznych. Nauka analizowała, jak i co widzą zapylacze, jakie sygnały chemiczne odbierają oraz w jaki sposób rośliny wykorzystują kolor, kształt oraz substancje chemiczne, by przyciągnąć zapylaczy. Nauka wie też, że zarówno zwierzęta, jak i rośliny, są zdolne do wytwarzania oraz odbierania sygnałów akustycznych. Francesca Barbero z Uniwersytetu w Turynie oraz jej zespół składający się z entomologów, inżynierów dźwięku i fizjologów roślin, postanowili sprawdzić, czy w jakiś sposób rośliny i zapylacze mogą się nawzajem słyszeć i na siebie reagować.
Mózg zamiast palców
27 października 2006, 15:53Na Washington University 14-letni chłopiec gra w starą grę "Space Invaders”. Strzela do kosmitów i niszczy ich pojazdy. Nie byłoby w tym nic dziwnego, gdyby nie fakt, że dziecko kontroluję grę za pomocą... mózgu.
Uczeń w laboratorium znanej uczelni dzięki projektowi STEM4youth
30 września 2016, 05:41Pokazanie, jaką pracę mogą zdobyć absolwenci kierunków ścisłych i jak na rozwoju tych nauk zyskują gospodarka i społeczeństwo – to główne zadanie programu STEM4youth. Badacze z kilku krajów Unii Europejskiej, koordynowani przez naukowców z Politechniki Warszawskiej, opracowują w tym celu platformę e-learningową i materiały dydaktyczne, które pokażą, że przedmioty ścisłe opłaca się studiować.
Intel gotowy na 32 nanometry
10 grudnia 2008, 12:43Intel poinformował o zakończeniu opracowywania technologii 32 nanometrów. W czwartym kwartale 2009 roku z linii produkcyjnych mają zjechać pierwsze kości wykonane w tej technice.
